مقالات و دل نوشته ها
سه شنبه 27 اسفند 1398 ساعت 20:40 | نوشته ‌شده به دست مسافر حسن محمدزاده | ( نظرات )
عبور از منطقه 60 درجه زیر صفر
مقاله مهندس در مجله طب اعتیاد


اعتیاد مسمومیت مزمن نیست! چرا؟

چکیده: در مورد مواد مخدر و اعتیاد و هم‌چنین چگونگی درمان آن، تعریف­های متفاوتی وجود دارد. برای درمان مصرف طولانی­مدت مواد مخدر، مانند هر داروی دیگری، از روش سم­زدایی استفاده نمی­شود، بلکه قطع تدریجی دارو (Tapering) توصیه می­شود و به‌طور عملی از روش جایگزینی استفاده می­کنیم. کنگره­ی 60 به 14 اصل اساسی در درمان اعتیاد اعتقاد دارد که این اصول عبارت‌اند از: مواد مخدر، معتاد، جایگزینی، روان، بهترین دارو (برای درمان هرگونه اعتیاد، همان ماده­ی مخدر مصرفی معتاد)، عکس­العمل­های جسم، سم­زدایی، داروهای روان­گردان، گروه­بندی معتادان، روش­های ترک و درمان اعتیاد، تعادل، آگاهی، درمانگر.­ 
در حال حاضر، طبق آمار سازمان ملل، حدود 185 میلیون نفر در سراسر جهان درگیر اعتیاد هستند.اولین شرط برای معالجه هر بیماری، تشخیص نوع بیماری است، به عبارت دیگر، در ابتدا باید بدانیم که دقیقاً کدام قسمت از جسم بیمار دچار آسیب شده یا از تعادل خارج گردیده است، سپس با در نظر گرفتن طول درمان راهکاری مناسب را مشخص نماییم. در این مقاله، جنبه‌ی فیزیولوژیک و جسمی اعتیاد از دیدگاه کنگره‌ی 60 مورد بررسی قرار گرفته است.


برخی از تعاریفی که توسط متخصصین مختلف مطرح می‌شوند، به شرح زیر است:
الف: اعتیاد، مسمومیت مزمن است.
ب: اعتیاد، وابستگی دارویی است.
اعتیاد مسمومیت مزمن نیست! چرا؟
هنگامی كه مسئله‌ی مسمومیت مطرح می‌گردد، نام سم به میان می‌آید و زمانی که این اتفاق افتاد، به دنبال سم‌زدایی می‌رویم.
البته باید گفت که مواد مخدر اصلاً سم نیستند، به‌طور مثال: هرویین که نام علمی آن دی ‌استیل ‌مرفین است، (از یک کیلو مرفین، 900 گرم هرویین ساخته می‌شود.) ترکیبی از ماده‌ی مرفین می‌باشد که در امور پزشكی به عنوان دارویی بسیار مؤثر و مفید مورد استفاده قرار می‌گیرد. تریاك هم که شامل مرفین، کدئین، پـاپـاورین و تركیباتی دیگر است، در پزشكی كاربرد بسیار دارد. در حشیش و گرس هم ماده‌ای به نام
THC وجود دارد كه در گذشته در پزشكی مصرف ویژه‌ای داشت. شاید گفته شود که در صورت مصرف بیش از حد مانند سم عمل می‌كند، ما هم این موضوع را پذیرفته‌ایم که اگر هر دارویی بیش از اندازه استفاده شود، اثرات كشنده و زیان‌باری دارد (مانند انواع قرص‌های روان‌گردان، آرام‌بخش، خواب‌آور و حتی ویتامین‌ها).

اصولاً سمّی بودن، امری نسبی است، از این رو می‌توان تعریف زیر را ارائه نمود:
هرگونه ماده‌ی خارجی (به صورت گاز، مایع یا جامد) که از هر طریقی وارد جسم گردد و جسم را از تعادل خارج نماید و به سمت مرگ سوق دهد، سم به شمار می‌آید. بنابراین هنگامی كه فردی توسط مار گزیده ‌می‌شود، بلافاصله او را به بیمارستان منتقل کرده و تلاش می‌كنند تا سم مار از بدنش خارج گردد، زیرا سم مار، عامل خطرناك و كشنده‌ای است و باید خیلی سریع از جریان خون خارج شود. به این عمل سم‌زدایی گفته می‌شود. فردی كه به تریاك عادت ندارد، اگر بیش از یك گرم تریاك بخورد، اثر كشنده و سمی دارد و باید بلافاصله سم‌زدایی شود و یا اگر تعداد زیادی قرص مصرف کند، همین عمل سم‌زدایی انجام می‌گیرد.

 برای درمان مصرف طولانی‌مدت داروهای مختلف مانند داروهای آرام‌بخش، خواب‌آور، ضد افسردگی، كدیین‌دار، كورتن و ...، پزشکان هیچ‌گاه برای قطع دارو، از سم‌زدایی استفاده نمی‌کنند، زیرا تخریب زیادی به شخص وارد می‌شود و حتی در شرایط خاص، ممكن است باعث مرگ گردد. در تمام این موارد، قطع تدریجی دارو (tapering) توصیه می‌شود.

اگر بدانیم که هروئین (دی استیل مورفین) و تریاک، نام قراردادی یا تجاری مجموعه‌ای از داروها هستند، بنابراین ما با تریاك و هرویین و نام عامیانه‌ی مواد مخدر سروكار نداریم. اگر نام اصلی و علمی آن‌ها مورد توجه قرار می‌گرفت، مشکل به راحتی حل می‌شد و همان روشی را كه برای سایر داروها انجام می‌گرفت، برای مواد مخدر هم انجام می‌دادند.

اكنون سمی‌ نبودن مواد مخدر را با مثال دیگری نشان می‌دهیم.
اگر فردی كه به تریاك عادت ندارد بیش از یک گرم تریاك بخورد، آثار مسمومیت در او ظاهر می‌شود و به سمت مرگ می‌رود. حال اگر فرد دیگری، معتاد به تریاك ‌باشد و روزانه 10 گرم تریاك را به صورت خوراكی مصرف كند، در هنگام مصرف، به سمت تعادل و در صورت مصرف نكردن، به سمت عدم تعادل می‌رود. البته در شرایط خاص، احتمال مرگ هم وجود دارد. پس این چگونه سمی است كه برای یك نفر، مایه‌ی مرگ است و برای دیگری مایه‌ی حیات؟!
در 21 ژوئن سال 2000، طبق اطلاعیه‌ی
NIDA سازمان دارویی وابسته به وزارت بهداشت آمریكا، روش درمان اعتیاد، با قطع تدریجی و پله‌ای خود ماده، همان طور که پیش‌تر از آن نیز در کنگره‌ی 60 انجام می‌شد، به عنوان روشی كم‌خطر و نتیجه‌بخش اعلام گردید و 15 كشور بزرگ جهان آن را تائید نمودند و اكنون هزاران نفر با استفاده از این روش درمان شده یا در حال درمان هستند.

 سم، امری نسبی است و سم‌زدایی در پزشكی، كاربرد ویژه‌ای دارد.مواد مخدر برای افرادی كه آن را مصرف نمی‌كنند، سم است و حتی اثر كشنده‌ دارد، اما برای فرد معتادی كه هر روز آن را مصرف می‌كند مانند سم عمل نمی‌كند. اعتیاد، مسمومیت مزمن نیست، بلکه اعتیاد، جایگزینی مزمن است، زیرا مواد مخدر خارجی دقیقاً جایگزین سیستم‌های تولید‌كننده‌ی مواد شبه افیونی و سیستم ضد درد در بدن شده است (مانند اندورفین‌ها، دینورفین‌ها، آنكفالین‌ها و )

 پس دیگر شیوه‌های پر هزینه و پر خطر سم‌زدایی، در درمان آن جایگاهی ندارند.اما در تعریف جایگزینی، جایگزین مطرح می‌شود. مواد مخدر، جایگزین مواد شبه افیونی بدن می‌شود و نباید جایگزین را به یك باره حذف کنیم.زمانی می‌توانیم جایگزین را حذف كنیم كه سیستم تولید‌كننده‌ی مواد شبه افیونی بدن، راه‌اندازی شده باشد.

 به این موضوع دقت کنیم که خارج كردن تركش بمب‌های جنگی از شهری كه 10 سال تمام بمباران شده است، چه اثری روی خرابی‌های تأسیسات شهری دارد و خارج كردن بقایای بمب‌های مواد مخدر از جسم شخص معتاد نیز، چه اثری روی تخریب‌های جسم او دارد. علاوه به اینكه جسم انسان، خودبه‌خود و ظرف مدت سه روز، بقایای مواد مخدر را از جسم معتاد خارج می‌كند، ولی ما بدون توجه به مكانیزم جسم، مواد جایگزین را خارج می‌كنیم و زلزله‌ای در حدود 8 ریشتر را در جسم فرد معتاد به وجود می‌آوریم كه البته اثرات مخرب و نابودكننده‌ای دارد!

 در این قسمت به شرح 14 اصل اساسی کنگره‌ی 60 در درمان اعتیاد می‌پردازیم:
اصل یكم: مـواد مخدر
ماده‌ی مخدر به ماده‌ای گفته می‌شود كه انسان را از حالت تعادل طبیعی خارج نماید، بنابراین به غیر از مواد مخدر شناخته شده، الكل، حشیش و داروهای روان‌گردان عادت آور كه بدون تجویز پزشك متخصص مورد استفاده قرار گیرند نیز ماده‌ی مخدر محسوب می‌شوند.

 اصل دوم: معتـاد كیست؟
معتاد؛ فرد بیماری است كه بر اثر استفاده‌ی مكرر از مواد مخدر در قسمت جسم، روان و جهان‌بینی (تفكر و اندیشه) او تخریب ایجاد گردیده و از تعادل خارج شده است.

 اصل ‌سوم: جایگزینـی
اعتیاد مسمومیت مزمن نیست، بلکه جایگزینی مزمن است، زیرا مواد مخدر خارجی، جایگزین مواد مخدر داخلی جسم گردیده است.

 اصل چهارم: روان
معتاد بیمار است، اما بیمار روانی نیست! همان‌طور كه انسان مست بیمار روانی نیست، حركات نامعقول او، بر اثر الكل است. اختلالات رفتاری فرد معتاد نیز در اثر مصرف یا عدم مصرف مواد مخدر می‌باشد.

 اصل پنجم: زمـان
طول درمان اعتیاد در بیشتر مواد مخدر مانند تریاك، هرویین، الكل و داروهای مختلف، در قسمت جسم یا راه‌اندازی سیستم‌های تولید‌كننده‌ی مواد شبه افیونی بدن، حدوداً 11 ماه است و مانند فرآیند حاملگی، زمان مشخصی دارد. از این رو با هیچ دارویی نمی‌توانیم طول درمان را كاهش بدهیم.
توضیح: این 11 ماه فقط در اثر تجربه‌های گوناگون به دست آمده است.

 اصل ششم: بهتـرین دارو
بهترین و‌ كامل‌ترین دارو برای درمان هرگونه اعتیاد، همان مواد مخدر مصرفی فرد معتاد است كه در طول زمان و طبق محاسبات دقیق میزان مصرف آن را كاهش می‌دهیم تا به موازات كاهش مصرف مواد مخدر سیستم‌های از كارافتاده‌ی جسم، فرصت
بازسازخود را داشته باشند. برای الكل؛ الكل، برای تریاك، تریاك، برای هروئین؛ تریاك، چون هروئین و تریاك هر دو از یك خانواده هستند و پایه‌ی هر دو مرفین است.

 اصل هفتم: عكس‌العمـل‌های جسم
عوارض قطع ناگهانی مصرف در خانواده‌ی تریاك شامل دو بخش است:

 الف ـ عكس‌العمل‌ها یا اختلالات آشكار، طول درمان یك تا دو هفته

علائم: اسهال، عطسه، خمیازه، آب‌ریزش بینی‌ و ‌چشم، بی‌خوابی، استخوان‌درد، پرش عضلات

ب ـ عكس‌العمل‌ها یا اختلالات پنهان، طول درمان ده‌ ماه ‌و ‌نیم

علائم: افسردگی، تنبلی، بی‌خوابی، عدم میل به زندگی، بالا رفتن میل جنسی، ناتوانی جنسی، تمایل به خودكشی، كندذهنی که علت اصلی آن همان عدم تعادل سیستم‌های شبه افیونی بدن است.

 توضیح: بعضی از مواد مخدر مانند حشیش، فقط عكس‌العمل‌های پنهان دارد، به همین دلیل، عده‌ای فكر می‌كنند که حشیش اعتیاد ندارد.

 

اصل هشتم: سم‌زدایی
قطع سریع مواد مخدر یا سم‌زدایی؛ باعث ایجاد شوك مخرّب در فرد معتاد می‌شود و ترمیم اثرات این تخریب، بسیار مشكل و در بعضی موارد غیرقابل جبران است. بنابراین، بستری، بیهوشی و درمان‌های سرپایی امروزی به منظور سم‌زدایی، روش‌های نادرست در درمان اعتیاد هستند!

 اصل نهم: داروهـای روانی یا روان‌گـردان
برای درمان اعتیاد، فقط باید از داروهای استاندارد درمان اعتیاد استفاده شود و استفاده از داروهای خواب‌آور، روان‌گردان، ضد افسردگی و داروهایی كه مربوط به بیماران روانی است، درصورتی‌که هیچ اختلال روانی پایه‌ای و زمینه‌ای از قبل وجود نداشته باشد، فرآیند درمان اعتیاد را به تعویق می‌اندازد.

 اصل دهم: گروه‌بنـدی معتـادان
افراد معتاد به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
الف ـ نامزدهای اعتیاد یا معتادان تفریحی كه مواد مخدر را به صورت تفنّنی مصرف می‌كنند. این افراد، معتادان آینده را تشكیل می‌دهند و لازم است پیشگیری به عمل آید.
ب ـ معتادان دوستدار اعتیاد که باید مهار گردند.
ج ـ معتادان خواستار رهایی از اعتیاد که باید درمان شوند.

 اصل یازدهم: روش‌های ترك و درمان اعتیاد
الف ـ ترك سقوط آزاد یا قطع سریع مواد مخدر بدون استفاده از هرگونه ماده‌ی جایگزین.
ب ـ ترك شبه سقوط آزاد یا اصطلاحاً سم‌زدایی
ج ـ ترك سنتی با استفاده از مواد مخدر مصرفی و كاهش آن در مدت كوتاه حدوداً 20 روز
د ـ روش درمان قطع تدریجی یا پله‌ای: روشی که در كتاب عبور از منطقه‌ی 60 درجه زیر صفر به چاپ رسیده است و در کنگره‌ی 60 از آن استفاده می‌شود. در این روش، مواد مخدر مصرفی یا داروی جایگزین -كه مطابق با استانداردهای جهانی باشد- در طول مدت 11 ماه به‌تدریج كاهش می‌یابد و به صفر می‌رسد.
توضیح: اعتیاد فقط یک مشکل رفتاری نیست كه آن را ترك نماییم، اعتیاد بیماری است و بیماری ترك ندارد و باید درمان شود.

 

اصل دوازدهـم: تعـادل
درمان اعتیاد، بالاتر از ترك اعتیاد است و رسیدن به تعادل، بالاتر از درمان. تعداد زیادی از افراد پس از ترك ‌اعتیاد، باز به اعتیاد روی می‌آورند زیرا در طول دوران درمان، مشکل عدم تعادل جسمی آن‌ها درمان نشده است.
علت بازگشت برخی افراد به اعتیاد پس از درمان جسم، متعادل نبودن جهان‌بینی آن‌هاست زیرا در طول درمان باید روی تفكر، جهان‌بینی و نگرش فرد معتاد كار شود و از حالت افیونی خارج شود تا به تعادل جسمی، روانی و جهان‌بینی برسد.

اصل سیزدهـم: آگـاهی
بزرگ‌ترین اصل در پیشگیری، مهار و درمان اعتیاد، آگاهی است البته با توجه به اینكه فرد پیشگیری‌كننده، مهار‌كننده و درمان‌كننده‌ی اعتیاد، اعتیاد را به‌طور کامل و به همان صورتی که وجود دارد نه به شکلی که تصور می‌شود، بشناسد، زیرا اعتیاد در شروع جذابیت دارد و در آخر بدبختی.

 اصل چهاردهـم: تخصص
درمانگر اعتیاد، اعم از پزشک یا روان‌شناس، باید مطالعات تخصصی در این زمینه داشته باشد، زیرا کسی که مطالعه‌ی کافی نداشته باشد، صلاحیت اجازه دخالت در درمان را ندارد. هر معتادی الزاماً بیمار روانی نیست و به داروهای روان‌پزشکی نیاز ندارد.

 با قبول این اصول، کنگره‌ی 60 با استفاده از تجربیات سالیان گذشته‌ی خود و در همراهی و همکاری نزدیک با مراکز پژوهشی مانند مرکز ملی مطالعات اعتیاد ایران و مراکز درمانی و پزشکان علاقه‌مندی که در امر درمان اعتیاد تجربه و بینش مناسبی دارند، از شربت تریاک (تنتور اوپیوم) به عنوان بهترین داروی جایگزین در قطع تدریجی مواد استفاده می‌کند و روند درمان اجتماعی مصرف کنندگان برای تداوم پرهیز را نیز در قالب جلسات منظم جهان‌بینی که توسط بهبودیافتگان همین مجموعه ارائه می‌شوند، پیگیری می‌کند. به تأیید بسیاری از افراد صاحب نظر در این حوزه، تلفیق درمان فیزیولوژیک و جهان‌بینی و همکاری نزدیک بین پزشکان و کنگره، باعث پیدایش نتایج خیره‌کننده و امیدبخشی گردیده است که امیدواریم این نتایج پرثمر، بیش از پیش فراگیر گردد.

Print Friendly Version of this pageپرینت مطلب داغ کن - کلوب دات کام Share
مرتبط با: مقالات و دل نوشته ها، کارگاه های اموزشی کنگره 60، مصاحبه،

می توانید دیدگاه خود را بنویسید
محمد لژیون 10عطار نیشابور ی پنجشنبه 29 اسفند 1398 21:07
باعرض سلام و خسته نباشید خدمت خدمتگزاران شعبه مشهد. دست مریزاد... تجربیات و مطالب مفید میزارید
همسفر ملیحه پنجشنبه 29 اسفند 1398 11:21
مطالب بسیار آموزنده بود، خدا قوت
صادق بوستانی چهارشنبه 28 اسفند 1398 10:52
با سلام و خدا قوت
بسیار مفید واقع شد . سپاس
مسافر منوچهر چهارشنبه 28 اسفند 1398 03:10
خدا قوت به همه زحمتکشهای کنگره...دست بوسیم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
درباره ما ...
دریافت نشریات و فایل های صوتی ...
دریافت کتاب «عبور از منطقه 60 درجه زیر صفر» نویسنده: مهندس حسین دژاكام دانلود نوشتارها و فایلهای صوتی کنگره 60 در قالب فایل Mp3 و PDF
اشعار شاعران کنگره 60
اشعار شاعران کنگره 60
مسافران و همسفران محترم کنگره 60 می توانند اشعار خود را به ایمیل: adezhakam@gmail.com برای آقای امین دژاکام ارسال کنند.
آمار سایت ...
• تعداد مطالب:
• تعداد نویسندگان:
• آخرین بروز رسانی:
• بازدید امروز:
• بازدید دیروز:
• بازدید این ماه:
• بازدید ماه قبل:
• بازدید کل:
• آخرین بازدید:

امکانات سایت ...